Evropska unija pokrenula je novi program podrške crnogorskim opštinama vrijedan više od 2,13 miliona eura, čime se otvara ključna prilika za lokalni razvoj i pripremu administracija za korišćenje strukturnih fondova. Program pod nazivom EU4ALL, prema pisanju portala Bankar, usmjeren je na rješavanje problema ograničene infrastrukture i slabih institucionalnih kapaciteta. Fokus je na opštinama na sjeveru države, koje se godinama suočavaju sa depopulacijom i ograničenim budžetima. Kroz ovaj mehanizam, EU fondovi za opštine postaju dostupni za projekte koji direktno utiču na kvalitet života građana u lokalnim zajednicama.
Pojedinačni grantovi do 60 hiljada eura
U okviru prve faze programa, crnogorskim opštinama je na raspolaganju ukupno 900.000 eura bespovratnih sredstava. Lokalne samouprave mogu konkurisati za grantove u iznosu od 30.000 do 60.000 eura po projektu. Novac je namijenjen unapređenju javne infrastrukture, lokalnih usluga i jačanju ekonomskog razvoja. Kako prenosi agencija dpa, Brisel ovim putem testira spremnost lokalnih vlasti za znatno veća sredstva koja će biti dostupna u završnoj fazi pristupanja Uniji.
„Opštine su pokazale veliko interesovanje, jer će kroz ova sredstva moći da ispunjavaju mjere iz svojih strateških planova razvoja“, izjavio je Darko Mrvaljević, grant menadžer projekta EU4ALL, za portal Vijesti. On je istakao da su već održani sastanci sa predstavnicima 23 jedinice lokalne samouprave kako bi se osigurala što bolja priprema projektnih predloga. Ovaj iznos predstavlja skoro trećinu ukupnog grant fonda od 1,5 miliona eura planiranog projektom.
Sjever Crne Gore pred kadrovskim izazovom
Iako je novac dostupan, ključno pitanje ostaje sposobnost opština na sjeveru, poput Berana, Bijelog Polja i Rožaja, da povuku ta sredstva. „Ovaj projekat dolazi u pravom trenutku, imajući u vidu sve izraženiji problem depopulacije, a time i kadrovskog deficita“, ocijenila je Mišela Manojlović, generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore (ZOCG), na info danu u Kolašinu. Prema njenim riječima, bespovratna sredstva omogućavaju opštinama da svoje prioritete pretvore u održive projekte usklađene sa EU standardima.
Projekat sprovodi NALAS u partnerstvu sa ZOCG, a trajaće 40 mjeseci, do 2029. godine. Ministar javne uprave Maraš Dukaj podsjetio je da se čak 70 odsto prava EU primjenjuje na lokalnom nivou. Zbog toga je fokus programa i na obukama za službenike kako bi se osigurala zrelost projektnih ideja. Uspjeh na ovom pozivu biće jasan indikator spremnosti za korišćenje zahtjevnijih fondova kao što je IPARD III.
