Vlada Crne Gore utvrdila je Predlog zakona o lokalnoj samoupravi koji uvodi status grada kao posebnu jedinicu sa značajno širim krugom nadležnosti u odnosu na opštine. Prema saznanjima lista Vijesti, od svih lokalnih samouprava trenutno jedino opština Tivat ispunjava stroge ekonomske uslove za dobijanje ovog statusa. Ključni kriterijum je da udio sopstvenih prihoda u ukupnom budžetu tokom poslednjih pet godina mora biti veći od 30 odsto.
Novi model decentralizacije predviđa da gradovi preuzmu nadležnosti u oblastima obrazovanja, primarne zdravstvene zaštite, te socijalne i dječje zaštite. Da bi opština postala grad, neophodno je da ima više od 10.000 stanovnika i da predstavlja urbani, privredni i kulturni centar. Kako navode Vijesti, dodatni uslov je da lokalni organi nemaju poreski dug prema državi u periodu od dvije godine prije sticanja statusa.
Veće učešće građana i digitalna transformacija
Zakonskim rješenjem uvodi se skupština građana koju će činiti nasumično izabrani stanovnici sa prebivalištem na toj teritoriji. Ovaj model deliberativne demokratije podrazumijeva obaveznu zastupljenost različitih društvenih grupa i sazivanje najmanje jednom godišnje. Predsjednik opštine i lokalni parlament biće dužni da u jasnim rokovima odluče o prihvatanju preporuka koje ovo tijelo uputi organima vlasti.
Lokalne samouprave će imati obavezu formiranja službi za evropske integracije i informaciono-komunikacione tehnologije. Ovi resori će upravljati projektima finansiranim iz fondova EU i razvijati elektronske usluge. Ministarstvo javne uprave će uspostaviti informacioni sistem za praćenje rada opština, čime se osigurava efikasnija kontrola nad primjenom zakona i sprovođenjem strateških dokumenata na lokalnom nivou.
Masovna likvidacija neaktivnih preduzeća
Dok država redefiniše status gradova, privredni sektor se suočava sa velikim čišćenjem registra. Prema podacima koje je Poreska uprava dostavila portalu Bankar, čak 22.000 privrednih subjekata nije predalo finansijske iskaze za 2024. godinu u zakonskom roku. To praktično znači da svaka četvrta firma rizikuje brisanje iz registra zbog neaktivnosti.
U Crnoj Gori je sredinom aprila bilo registrovano ukupno 88.437 subjekata, od čega su 69.968 društva sa ograničenom odgovornošću. Podaci portala Bankar pokazuju da preko 31.000 firmi posluje bez ijednog zaposlenog. Izmjene Zakona o privrednim društvima omogućiće prinudnu likvidaciju firmi koje dvije uzastopne godine ne dostavljaju finansijske izvještaje nadležnim organima.
Postupak brisanja iz registra sprovodiće se nakon usklađivanja podataka i ispunjavanja zakonskih uslova. Cilj ovih mjera je uspostavljanje ažurnijeg registra i uklanjanje takozvanih uspavanih kompanija koje ne obavljaju stvarnu djelatnost. Statistika obuhvata i 15.189 preduzetnika i 269 akcionarskih društava, čime će se konačno dobiti realna slika o nivou poreske discipline i aktivnom preduzetništvu u državi.
