Centralna banka Crne Gore objavila je najnovije izvještaje o stabilnosti bankarskog sektora kroz nivo izdvojenih sredstava. Na kraju februara 2026. godine obavezna rezerva banaka iznosila je tačno 326,42 miliona eura. Ovaj iznos predstavlja ključni alat monetarne politike kojim regulator direktno utiče na likvidnost sistema. Izdvajanje ovih sredstava je zakonska obaveza svih banaka koje posluju na tržištu.
Izdvajanje sredstava raste srazmjerno povećanju depozita građana i privrede što ukazuje na povjerenje u domaće institucije. Redovno praćenje ovih parametara omogućava rano prepoznavanje tržišnih trendova. Time se osigurava stabilno funkcionisanje cjelokupnog ekonomskog sistema države. Centralna banka vrši stalni nadzor nad procesom izdvajanja ovih obaveznih sredstava kako bi se minimizovali rizici.
Struktura i raspored sredstava
Raspored ovih sredstava pokazuje da komercijalne banke većinu novca drže na računima u zemlji. Od ukupno izdvojenih 326,42 miliona eura skoro 75 procenata nalazi se na domaćim računima obavezne rezerve. Ostatak od približno 25 odsto sredstava deponovan je na računima Centralne banke u inostranstvu. Ovakva raspodjela sredstava garantuje sigurnost i omogućava regulatoru efikasno upravljanje rezervama.
Osnovicu za obračun obavezne rezerve čine depoziti po viđenju i oročeni depoziti čiji je nivo ostao stabilan. Ukupni depoziti u sistemu premašili su iznos od pet milijardi eura što predstavlja značajnu likvidnu bazu. Struktura pokazuje da depoziti po viđenju i dalje čine preko 84 odsto ukupnih sredstava. Oročeni depoziti su znatno manje zastupljeni u ukupnom portfoliju domaćih banaka tokom ovog perioda.
Pravila obračuna i likvidnost
Obračun rezerve vrši se primjenom različitih stopa koje zavise od ročnosti prikupljenog novca. Na depozite po viđenju i sredstva oročena do jedne godine primjenjuje se stopa od 5,5 odsto. Za dugoročnije depozite sa ročnošću preko godinu dana stopa je 4,5 odsto. Specifična pravila važe za depozite sa klauzulom o mogućnosti ranijeg povlačenja novca bez dodatnih penala što dodatno utiče na nivo izdvajanja.
Bankama je omogućeno da koriste do 50 odsto izdvojene rezerve za održavanje tekuće dnevne likvidnosti. Ova pozajmica je beskamatna pod uslovom da se sredstva vrate istog dana do zatvaranja platnog prometa. Ukoliko banka ne vrati novac u roku plaća se naknada po propisanim kamatnim stopama. Ovaj mehanizam služi kao važan sigurnosni ventil za nesmetano funkcionisanje sistema i brzu realizaciju transakcija.
Rast obavezne rezerve na 326,42 miliona eura potvrđuje otpornost crnogorskog bankarskog sistema na spoljne potrese. Visok nivo likvidnosti omogućava bankama da nesmetano servisiraju sve obaveze prema klijentima. Centralna banka nastavlja sa strogim nadzorom kako bi se osigurala dugoročna stabilnost tržišta. Stabilan bankarski sektor ostaje temelj ekonomskog razvoja i garancija sigurnosti za sve učesnike u sistemu.
