Crna Gora će danas u Briselu, na 28. Međuvladinoj konferenciji, privremeno zatvoriti poglavlja 8 i 29, koja se odnose na politiku konkurencije i carinsku uniju. Sastanak je zakazan za 15 časova, a ovim činom država će imati ukupno 18 privremeno zatvorenih poglavlja od ukupno 33. Prema izvještavanju portala Bankar, Evropska komisija je potvrdila da su države članice već započele pripreme za izradu budućeg Ugovora o pristupanju Crne Gore Evropskoj uniji.
Reforme u oblasti konkurencije i državne pomoći
Poglavlje 8 fokusira se na pravila koja štite slobodno tržište i kontrolu državne pomoći. Evropska komisija je ocijenila da je Crna Gora umjereno pripremljena u ovoj sferi, uz poseban naglasak na usvajanje Zakona o kontroli državne pomoći u julu 2025. godine. Za građane ovo znači tržište na kojem se kompanije takmiče pod jednakim uslovima, bez neopravdanih subvencija koje bi pojedincima mogle dati prednost.
Napredak u konkurenciji prati i bolji rejting na Evropskom inovacionom semaforu za 2026. godinu. Crna Gora je dostigla 44,7 odsto prosjeka EU, što predstavlja rast od 2,8 indeksnih poena u odnosu na prethodnu godinu. Iako je Crna Gora proglašena za nastajućeg inovatora sa najvećim godišnjim pomakom na Zapadnom Balkanu, Brisel i dalje traži snažnije rezultate u sprovođenju pravila i jačanju nadležnih agencija.
Modernizacija carinske unije i tranzitni sistemi
U okviru Poglavlja 29, Crna Gora je uvela Novi kompjuterizovani tranzitni sistem, čime je digitalizovala procedure za uvoznike i špeditere. Prema analizi Evropske komisije, država je i u ovoj oblasti umjereno pripremljena. Ipak, prioritet ostaje borba protiv carinskih prevara i krijumčarenja duvanskih proizvoda, uz neophodno jačanje saradnje sa OLAF-om i rješavanje manjka zaposlenih u IT sektoru Uprave carina.
Privremeno zatvaranje ovih poglavlja ne znači kraj reformskog procesa. Savjet EU zadržava pravo da se ponovo vrati na ove oblasti ukoliko Crna Gora ne održi usklađenost sa propisima Unije. Današnji pomak je potvrda da su dostignuta mjerila potrebna za prelazak u završnu fazu pregovora, ali dosljedna primjena pravila o zajedničkoj carinskoj tarifi i zaštiti konkurencije ostaje stalna obaveza do samog članstva.
