Zajednica opština Crne Gore planira da uputi zvaničnu inicijativu nadležnim organima za produženje roka u kojem lokalna javna preduzeća moraju uskladiti svoj rad sa Zakonom o privrednim društvima. Mnoge lokalne samouprave suočavaju se sa ozbiljnim administrativnim i imovinsko-pravnim izazovima koji usporavaju proces. Bez dodatnog vremena funkcionisanje osnovnih servisa moglo bi biti otežano.
Zajednica opština će zvanično inicirati odlaganje roka zbog brojnih prepreka koje usporavaju proces transformacije. Ova promjena je neophodna kako bi se osigurala pravna sigurnost svih subjekata na lokalnom nivou. Dosadašnji rezultati pokazuju da je većina opština započela procedure. Ipak one ih ne mogu završiti bez eksterne podrške državnih organa.
Izazovi u postupku transformacije preduzeća
Osnovni problem leži u složenosti transformacije javnih preduzeća u društva sa ograničenom odgovornošću. Ovaj proces zahtijeva preciznu procjenu imovine i rješavanje vlasničkih odnosa nad zemljištem i objektima. U mnogim opštinama ovi postupci traju duže nego što je zakonodavac prvobitno predvidio. Bez rješavanja ovih pitanja preduzeća ne mogu dobiti potrebnu dokumentaciju od Uprave za nekretnine.
Zakon o privrednim društvima nalaže stroga pravila upravljanja i finansijskog izvještavanja koja su nova za javni sektor. Predstavnici lokalnih vlasti ističu da je za kvalitetnu reformu neophodno osigurati stabilan pravni okvir. Brzopleto sprovođenje promjena može dovesti do grešaka u registraciji i kasnijih sudskih sporova. Kvalitetna priprema statuta zahtijeva angažovanje stručnih pravnih timova.
Administrativne prepreke i pravna sigurnost
Službe za katastar i nadležna ministarstva često kasne sa izdavanjem potrebnih saglasnosti i rješenja. Zbog toga opštinska preduzeća ne mogu samostalno ubrzati proces bez sistemske podrške sa državnog nivoa. Koordinacija između različitih nivoa vlasti pokazala se kao ključna prepreka u dosadašnjem toku implementacije zakona. Neophodno je uspostaviti efikasniji mehanizam komunikacije za rješavanje ovih problema.
Ukoliko se rok ne produži značajan broj preduzeća koja pružaju komunalne usluge mogao bi ući u zonu nezakonitog poslovanja. To bi izazvalo blokadu računa i nemogućnost potpisivanja ugovora o radu ili nabavci opreme. Inicijativa ima za cilj da spriječi ovakav scenario i omogući urednu tranziciju svih subjekata. Sigurnost zaposlenih i stabilnost isporuke usluga građanima moraju biti apsolutni prioritet.
Rizici od blokade lokalnih komunalnih službi
Očekuje se da će Ministarstvo ekonomskog razvoja razmotriti ovaj zahtjev u najkraćem roku kako bi se izbjegao pravni vakuum. Stabilnost lokalnih javnih finansija direktno zavisi od uspjeha ove reforme. Transparentan proces transformacije ostaje prioritet za sve članice Zajednice opština. Nastavak dijaloga između opština i državne vlasti jedini je način za postizanje održivog i zakonitog rješenja u interesu javnosti.
