Naslovne strane dnevnih novina za petak, 22. maj 2026. godine, u fokusu imaju drastično smanjenje privrednog rasta Evropske unije i obilježavanje dvije decenije nezavisnosti Crne Gore. Prema pisanju agencije Srna, potpredsjednik Evropske komisije Valdis Dombrovskis saopštio je da je prognoza rasta za 2026. godinu smanjena na 1,1 odsto. Razlog za ovakav ekonomski zaokret je energetski šok izazvan ratom u Iranu i blokadom Ormuskog moreuza.
Očekuje se da će inflacija tokom godine dostići 3,1 odsto, što je za jedan procentni poen više u odnosu na prethodne novembarske procjene. „Sukob na Bliskom istoku izazvao je veliki energetski šok, dodatno opterećujući Evropu u trenutku kada se već suočava sa nestabilnim geopolitičkim i trgovinskim okruženjem“, izjavio je Dombrovskis. Za eurozonu se predviđa još skromniji rast od 0,9 odsto, dok su cijene fosilnih goriva porasle širom svijeta.
Energetski troškovi i blokada moreuza
Brisel upozorava da su države članice od početka rata u Iranu krajem februara već potrošile dodatnih 30 milijardi eura na uvoz fosilnih goriva. Kako prenosi agencija DPA, blokada Ormuskog moreuza koju je uveo Teheran direktno usporava rast bruto domaćeg proizvoda. Energetski šok se smatra drugim najvećim u posljednjih pet godina, odmah nakon krize izazvane invazijom na Ukrajinu 2022. godine.
Privredna aktivnost gubi zamah, a prognoza rasta za cijelu EU smanjena je za 0,3 procentna poena. Evropska komisija procjenjuje da bi u nepovoljnijem scenariju rast mogao biti prepolovljen ukoliko sukob potraje duže nego što se očekuje. Investicije ostaju ograničene zbog skupljeg finansiranja i slabijih profita kompanija, iako domaća potrošnja i dalje ostaje glavni pokretač ekonomije u većini država članica.
Regionalne teme i jubilej nezavisnosti
Na lokalnom nivou, list ALO piše o obilježavanju 20 godina nezavisnosti Crne Gore i naporima premijera Spajića da okupi različite političke i vjerske činioce. Istovremeno, portal Bankar.me navodi da je država obezbijedila 5,8 miliona eura za subvencionisanje šest avio-linija u 2026. godini. Fokus je i na digitalizaciji Luke Bar uz podršku Svjetske banke, što bi trebalo da osnaži ekonomsku poziciju države.
Njemački kancelar Merc uputio je pismo čelnicima EU tražeći ubrzanje prijema Zapadnog Balkana, o čemu izvještava Blic. Iako se region suočava sa većom inflacijom nego susjedstvo, ekonomske reforme ostaju prioritet. Podaci pokazuju da je broj građevinskih dozvola za velike projekte u Crnoj Gori skočio gotovo šest puta tokom prethodne godine, što ukazuje na nastavak investicionog ciklusa uprkos globalnoj nestabilnosti.
