Kriza stanovanja u Španiji dostigla je rekordne razmjere jer građani za zakup nekretnina sada izdvajaju polovinu svojih ukupnih primanja. Prema pisanju portala Biznis.ba, koji prenosi rezultate istraživanja platformi InfoJobs i Fotocasa, udio plate koji odlazi na kiriju porastao je na 50 odsto u 2025. godini. Ovo je značajno povećanje u odnosu na 2019. godinu kada je taj procenat iznosio 38 odsto.
Situacija je naročito teška u velikim ekonomskim i turističkim centrima gdje troškovi stanovanja čine više od dvije trećine zarade. Stanovnici Madrida na stanarinu troše čak 71 odsto bruto plate, dok je u Kataloniji taj udio 70 odsto. Praktično, svakih sedam od deset zarađenih eura u ovim regijama odlazi isključivo na krov nad glavom.
Šefica istraživanja u kompaniji Fotocasa, Maria Matos, navela je da trošenje polovine plate na zakup predstavlja istinsku stambenu vanrednu situaciju. Ovakav pritisak na budžet građana je 20 procenata iznad nivoa koji međunarodne institucije preporučuju kao održiv.
Raskorak između rasta plata i cijena zakupa
Glavni uzrok krize je neravnomjeran rast troškova života u odnosu na primanja. Dok su cijene kirija u protekloj godini porasle za 6,9 odsto, plate navedene u oglasima za posao povećane su za jedva jedan odsto. Trenutna cijena zakupa po kvadratnom metru na nacionalnom nivou iznosi 14,21 euro.
Za referentni stan od 80 kvadratnih metara godišnja zakupnina iznosi 13.642 eura. Kada se ovaj iznos uporedi sa prosječnom bruto godišnjom platom od 27.336 eura, jasno je da građani moraju da izdvoje polovinu svojih ukupnih primanja samo za osnovne troškove stanovanja.
Pritisak nije ograničen samo na Madrid i Barcelonu. Na Balearskim ostrvima udio plate za kiriju iznosi 64 odsto, u Baskiji 58 odsto, dok se na Kanarskim ostrvima izdvaja 56 odsto. Nasuprot tome, regije Extremadura i Castilla-La Mancha ostaju jedine u kojima su troškovi stanovanja relativno podnošljivi.
Zakonska ograničenja i tržišne mjere
Kao odgovor na produbljivanje krize, Vlada Španije je 20. marta 2026. godine usvojila novu uredbu pod nazivom Real Decreto-ley 8/2026. Ovim zakonom je godišnji rast kirija na nivou cijele države ograničen na maksimalno dva odsto kako bi se spriječila dalja inflacija cijena.
Nova pravila daju stanarima pravo na obavezno produženje ugovora do dvije godine pod istim uslovima. Ova mjera je usmjerena na zaštitu porodica čiji ugovori ističu prije kraja 2027. godine, pružajući im neophodnu sigurnost u periodu ekstremno niske ponude slobodnih stanova.
