Procvat koji donosi vještačka inteligencija dodatno je osnažio prevlast američkih korporacija na globalnim berzama, dok evropski giganti nastavljaju da gube svoje pozicije. Prema istraživanju konsultantske kuće EY, Sjedinjene Američke Države sada kontrolišu 56 od 100 najvrjednijih kompanija na svijetu. Ovaj trend odražava istorijsku promjenu moći na tržištima kapitala, gdje investitori masovno nagrađuju lidere u razvoju čipova, cloud usluga i digitalnih platformi.
Izvršni partner kompanije EY u Njemačkoj, Henrik Ahlers, upozorio je da rascjepkana tržišta kapitala i slab ekosistem rizičnog kapitala dovode Evropu u rizik od trajnog zaostajanja. Dok su SAD učvrstile svoje liderstvo, Njemačka je pala na samo jednu kompaniju među prvih 100, a to je Siemens na 72. mjestu. Početkom godine, Njemačka je imala tri predstavnika, ali su SAP i Allianz ispali iz vodeće grupe.
Dominacija tehnoloških giganata i tržišni pritisci
Na vrhu globalne ljestvice nalazi se proizvođač čipova Nvidia sa tržišnom vrijednošću od približno 4,8 biliona dolara, a prate je Alphabet, Apple i Microsoft. Van američkog tržišta, samo su tajvanski TSMC i saudijski Saudi Aramco uspjeli da zadrže mjesta u prvih deset. Investitori vide lidere u lancu vrijednosti AI tehnologije kao ključne generatore budućeg rasta, što rezultira ekstremno visokim vrednovanjima na berzama.
Dok tehnološki sektor raste, tradicionalna industrija se suočava sa krizom, što potvrđuju i masovni protesti radnika Mercedes-Benza širom Njemačke. Sindikat IG Metall najavio je akcije u pogonima u Sindelfingenu i Bremenu zbog planova o smanjenju troškova. U protekloj godini, automobilska industrija je ukinula 50.000 radnih mjesta, dok se kompanije pokušavaju prilagoditi novim ekonomskim uslovima i tehnološkoj tranziciji.
Finansijski rizici i migracija kapitala
Specifični izazovi prate i kompanije pod vođstvom Elona Muska. Tesla je u drugom kvartalu isporučila rekordnih 480.126 vozila, što je rast od 25% na godišnjem nivou, ali su dionice pale za 8% zbog opšte nesigurnosti. Istovremeno, SpaceX je plasirao 25 milijardi dolara duga, ali se njegovim obveznicama trguje sa spredom koji sugeriše veći rizik nego što agencije zvanično procjenjuju.
Konkurentnost zemalja u privlačenju bogatstva takođe se mijenja, a izvještaj Henley Private Wealth Migration 2026 ističe Singapur kao globalnog lidera. Male ekonomije dominiraju ovom listom, pa se među prvih 15 nalaze i Holandija i Kipar. Suprotno tome, SAD zaostaju u privlačenju mobilnog kapitala zbog složenog oporezivanja globalnih prihoda, prenosi poslovni magazin Biznis.ba.
