Najveći evropski zajmodavci zaštitili su 509 milijardi dolara korporativnih kredita putem transakcija značajnog prenosa rizika (SRT) do kraja prošle godine. Prema podacima koje prenosi Bloomberg Adria, ovaj iznos obuhvata 11,1 odsto ukupnog korporativnog portfolija banaka. To je praktično svaki deveti korporativni kredit. Ovaj udio se gotovo udvostručio u odnosu na 6,2 odsto zabilježenih tokom 2022. godine. Tržište raste jer omogućava bankama da oslobode kapital bez prodaje osnovne imovine.
Banke koriste SRT transakcije kako bi prebacile rizik od gubitaka na investitore poput hedž-fondova i penzionih fondova. Zauzvrat, ovi kupci dobijaju kupone koji mogu premašiti 10 odsto. Kod pojedinih institucija primjena je bila ekstremno brza. Kod banke UniCredit ovaj odnos je porastao na 14 odsto sa manje od jedan odsto za tri godine. Španski Santander je prošlu godinu završio sa zaštitom za 21 odsto korporativnih kredita.
Regulatorni fast-track i novi rekordi tržišta
Početkom 2026. godine Evropska centralna banka (ECB) uvela je trajni fast-track proces za odobravanje standardizovanih SRT-ova. Kako prenosi portal Octus, ovaj postupak skraćuje vrijeme procjene sa tri mjeseca na svega dvije sedmice. Ukupni obim evropske sekjuritizacije dostigao je 1,25 biliona eura na kraju 2025. godine. Analitičari agencije Fitch Ratings očekuju da će tržište u narednim godinama dostići vrijednost od 1,5 biliona eura.
Iako regulatori podržavaju ove instrumente, upozorenja o sistemskim rizicima postaju glasnija. Član nadzornog odbora ECB-a, Pedro Machado, naveo je u govoru 14. maja da ubrzani rast produbljuje veze između banaka i nebankarskog sektora na nepoznat način. On je istakao da upravljanje rizikom mora pratiti ovaj tempo. Finansijski direktor Santandera, José García Cantera, potvrdio je da apetit investitora raste uprkos tržišnim nemirima.
Istraga protiv banke Barclays i krugovi rizika
Britanska banka Barclays suočava se sa posebnom revizijom svojih SRT praksi. Regulatorno tijelo PRA naredilo je istragu tipa Section 166 radi provjere upravljanja i kontrola kod ovih trgovina. Kako prenosi Finimize, pažnja je usmjerena na dokumentaciju i nadzor. Istraga dolazi nakon izvještaja o potencijalnom manjku kolaterala od 930 miliona funti kod povezanog zajmodavca MFS. To je izazvalo pad akcija banke za skoro 4 odsto u februaru.
Odbor za finansijsku stabilnost (FSB) upozorio je u maju na stvaranje takozvanih krugova rizika. To se dešava kada jedna banka prodaje rizik fondu kojem druga banka daje zajam za tu istu kupovinu. Regulatori sada zahtijevaju strože praćenje vlasništva nad SRT-ovima kod privatnih kreditnih investitora. ECB od marta istražuje u kojoj mjeri banke direktno finansiraju investicije u sopstvene instrumente za prenos rizika.
