Centralna banka Crne Gore pustila je u rad sistem instant plaćanja TIPS Clone koji omogućava prenos novca u roku od nekoliko sekundi tokom cijele godine. Ovaj sistem predstavlja prekretnicu za međunarodna plaćanja i domaći promet jer uključuje svih 11 komercijalnih banaka. Prema pisanju portala 3S Money izbor između SWIFT i SEPA sistema zavisi isključivo od poslovnih potreba kompanije i geografske lokacije primaoca sredstava.
Guvernerka CBCG Irena Radović istakla je da su evropski standardi sada dostupni u domaćem prometu nakon što je SEPA omogućila brže i jeftinije slanje novca ka Evropskoj uniji. Za elektronsko slanje iznosa do 200 eura naknada je sada ograničena na svega pet centi. Predsjednik Vlade Milojko Spajić ocijenio je da su ova plaćanja sada oko šest puta jeftinija nego ranije što direktno pomaže budžetu građana i privrede.
Kristin Lagard predsjednica Evropske centralne banke navela je da su prosječni troškovi međunarodnih plaćanja u Crnoj Gori smanjeni za više od 90 odsto. „Crna Gora je od tržišta sa najvišim troškovima postala platni koridor sa najnižim troškovima prema Evropskoj uniji“ izjavila je Lagard. CBCG procjenjuje da bi ukupni efekti integracije mogli donijeti godišnju ekonomsku korist od 2,3 odsto bruto društvenog proizvoda.
Ključne razlike u brzini i troškovima transfera
Glavna razlika između dva sistema je u njihovom dometu i valuti. SWIFT je globalna mreža koja povezuje više od 11.000 institucija u preko 200 zemalja. On podržava brojne valute poput dolara i funte ali transferi obično traju između jednog i pet radnih dana. S druge strane SEPA je usmjerena isključivo na euro i obuhvata 41 evropsku državu pružajući značajno niže i predvidljivije troškove transakcija.
Standardna SEPA plaćanja izvršavaju se istog ili narednog radnog dana dok SEPA Instant rješenja poput crnogorskog TIPS Clone sistema novac prebacuju za manje od deset sekundi. Troškovi SWIFT mreže mogu varirati jer često uključuju naknade posredničkih banaka. SEPA koristi standardizovanu infrastrukturu što je čini ekonomičnijim izborom za poslovanje unutar Evropskog ekonomskog prostora.
Kada koristiti SWIFT a kada SEPA mrežu
Kompanije biraju SWIFT kada plaćaju dobavljače u Aziji i Americi ili kada koriste valute koje nisu euro. On je neophodan za globalnu trgovinu i transfere velike vrijednosti na udaljena tržišta. SEPA sistem je optimalan za isplatu zarada u eurima i plaćanje evropskih partnera. Modernizacija platnog sistema u Crnoj Gori kroz TIPS Clone omogućila je da do 2030. godine još 110.000 ljudi dobije pristup finansijskim uslugama.
„Za najviše pet centi građani i privrednici mogu elektronskim putem poslati do 200 eura a novac će stići gotovo trenutno“ navela je guvernerka Radović u zvaničnom saopštenju. Realizaciju ovog projekta podržala je Svjetska banka kreditom od osam miliona eura. Tehnološku podršku pružila je Centralna banka Italije čime je osigurana usklađenost sa najvišim evropskim standardima bezbjednosti i interoperabilnosti.
