Crna Gora zauzima 38. mjesto na listi evropskih država prema bruto domaćem proizvodu po glavi stanovnika mjerenom paritetom kupovne moći. Sa procijenjenih 36.330 dolara po stanovniku, država se nalazi ispred većine susjeda u regionu, ali i dalje značajno zaostaje za prosjekom Evropske unije. Prema podacima koje su objavili International Monetary Fund i platforma Visual Capitalist, evropski životni standard i dalje pokazuje duboke razlike između zapadnih ekonomija i država u razvoju.
Ova pozicija stavlja Crnu Goru ispred Srbije, koja se nalazi na 40. poziciji sa oko 34,8 hiljada dolara. Bosna i Hercegovina zauzima 43. mjesto sa nešto više od 24 hiljade dolara, dok je Albanija takođe niže rangirana. U regionalnom kontekstu, najbolje je pozicionirana Slovenija na 24. mjestu sa više od 60 hiljada dolara, dok Hrvatska drži 27. poziciju sa 54.000 dolara po glavi stanovnika.
Izazovi unutrašnjeg tržišta i neaktivne kompanije
Dok makroekonomski podaci pokazuju rast, unutrašnja privredna struktura suočava se sa problemima discipline. Prema pisanju portala Bankar, čak 22 hiljade privrednih subjekata u Crnoj Gori nije dostavilo finansijske iskaze za 2024. godinu u zakonskom roku. To praktično znači da skoro svaka četvrta firma u državi rizikuje brisanje iz Centralnog registra privrednih subjekata usljed uvođenja strožih pravila o neaktivnosti.
Poreska uprava je potvrdila da je na dan 15. april 2026. godine bilo registrovano ukupno 88.437 subjekata. Od tog broja, više od 31 hiljada firmi posluje bez ijednog zaposlenog. Izmjene Zakona o privrednim društvima sada predviđaju prinudnu likvidaciju za subjekte koji dvije uzastopne godine ne dostavljaju izvještaje, što bi trebalo da pruži realniju sliku o stvarnom broju aktivnih preduzeća.
Novi status gradova i infrastrukturni promet
Na institucionalnom nivou, Vlada Crne Gore planira uvođenje grada kao nove jedinice lokalne samouprave. Kako navode Vijesti, prema Predlogu zakona o lokalnoj samoupravi, Tivat je trenutno jedina opština koja bi potencijalno mogla ispuniti uslov da udio sopstvenih prihoda u ukupnim bude veći od 30 odsto u posljednjih pet godina. Gradovi će morati da imaju više od 10.000 stanovnika i širi krug nadležnosti.
Ekonomsku aktivnost prati i promet na ključnim infrastrukturnim projektima. Prema podacima kompanije Monteput, auto-putem je od početka ove godine prošlo 993,41 hiljada vozila. Iako je standard porastao, Crna Gora ostaje znatno iza lidera liste poput Monaka, koji bilježi BDP od preko 205 hiljada dolara, ili Lihtenštajna, gdje prosječna neto plata iznosi 8.249 eura.
