Državna pomoć u Crnoj Gori tokom prošle godine zvanično je iznosila svega 2,87 miliona eura što predstavlja pad od 76 odsto u odnosu na godinu ranije. Ipak ovaj podatak ne oslikava kompletnu sliku jer je kroz druge mehanizme poput pomoći male vrijednosti i usluga od opšteg interesa raspoređeno još 24,4 miliona eura. Kako prenosi portal Bankar pozivajući se na izvještaj Agencije za zaštitu konkurencije iznos po stanovniku pao je sa 19 na 4,60 eura.
Filmski centar i Razvojna banka kao ključni distributeri
Najveći dio zvanične pomoći od 1,32 miliona eura ili 46 odsto ukupnog zbira dodijelio je Filmski centar Crne Gore za kinematografsku produkciju. Horizontalna pomoć iznosila je oko 946.000 eura od čega je većina bila usmjerena na istraživanje i razvoj. Zanimljivo je da prošle godine nije bilo pomoći za obnovljive izvore energije koja je ranije iznosila preko pet miliona eura.
Razvojna banka Crne Gore dodijelila je 601.187 eura kroz regionalnu pomoć realizovanu putem povoljnih kredita. Prema instrumentima dodjele donacije i subvencije kamata čine 57 odsto ukupne pomoći dok se ostatak odnosi na poreske olakšice i zajmove. Na jednog zaposlenog u državi lani je dolazilo tek 10,61 euro evidentirane pomoći.
Dominacija de minimis pomoći i lokalni izdaci
Pomoć male vrijednosti poznata kao de minimis bila je gotovo osam puta veća od zvanične i dostigla je 22,25 miliona eura. Ministarstvo ekonomskog razvoja prednjači sa 3,21 milion eura za konkurentnost. Fond za inovacije je kroz različite programe usmjerio više od 4,6 miliona eura privrednim subjektima.
Opštine su takođe bile aktivni davaoci. Opština Tuzi izdvojila je 600.000 eura za FK Dečić i 450.000 eura za lokalno komunalno preduzeće. Bar i Podgorica su zajedno dali oko 840.000 eura za preduzetništvo. Eko fond je sa dva miliona podržao energetsku efikasnost u hotelima.
Reakcije opozicije i zatvaranje Poglavlja 8
Političke reakcije na ove podatke nisu izostale. Poslanik Zoran Mikić iz pokreta URA kritikovao je vlast navodeći da se za dječje dodatke i penzije tvrdi da nema novca dok se milioni usmjeravaju kroz razne fondove. On je istakao da građani s pravom sumnjaju u stabilnost finansija kada se odbijaju socijalne inicijative uprkos velikim izdvajanjima za druge svrhe.
Ovi finansijski tokovi dolaze u trenutku kada je Crna Gora 14. jula 2026. zvanično zatvorila Poglavlje 8 – Konkurencija u Briselu. To je potvrda usklađivanja sa pravilima EU ali Agencija upozorava na probleme sa podacima. Ministarstvo finansija i Poreska uprava nisu dostavili podatke o garancijama i poreskim olakšicama na vrijeme.
Zbog nepotpunog izvještavanja pojedinih institucija i lokalnih samouprava kao što su Pljevlja i Zeta konačni iznos podrške bi mogao biti još veći. Agencija je najavila korekcije podataka u narednom periodu. Istovremeno država očekuje 97,3 miliona eura od Evropske komisije na osnovu ispunjenih reformskih koraka.
