Evropska komisija je Crnoj Gori stavila na raspolaganje 44,2 miliona eura u okviru Instrumenta za reforme i rast. Iako je Plan rasta Crna Gora osmišljen da podstakne ekonomski razvoj, odobreni iznos je manji od prvobitno očekivanih 59 miliona eura. Razlog za umanjenje leži u činjenici da značajan broj reformskih obaveza kasni. EK je u izvještaju naglasila da su za određene korake odobreni grejs periodi do sredine ili kraja 2026. godine.
Kako prenose Vijesti, Vlada je u trećem polugodišnjem izvještaju navela da su od 45 koraka iz Reformske agende potpuno ispunjena 24, dok je 21 djelimično realizovan. Međutim, Evropska komisija ima strožu ocjenu te priznaje samo 20 koraka kao potpuno ostvarene. Preostali ciljevi su ocijenjeni kao neostvareni ili nedovoljno završeni, što direktno utiče na dinamiku povlačenja sredstava.
Zastoji u reformama i institucionalni rizici
Ključne reforme koje bilježe kašnjenje obuhvataju upravljanje državnim preduzećima i izmjene antikorupcijskog okvira za javne nabavke. EK upozorava i na neusvajanje novog Zakona o zaštiti konkurencije i nedostatak usklađenosti registra firmi sa podacima Centralne banke. Primijećeni su zastoji u oblastima digitalizacije, sajber bezbjednosti i transporta, što stvara prepreke za punu integraciju u jedinstveno evropsko tržište.
Institucionalna stabilnost je pod rizikom zbog političke polarizacije i fragmentacije parlamenta. EK navodi da takvo okruženje može dovesti do novih blokada uprkos postignutom konsenzusu o nekim evropskim pitanjima. Poseban izazov predstavlja i izmjena Ustava Crne Gore radi depolitizacije pravosuđa, što zahtijeva dvotrećinsku većinu u Skupštini. Vlada ističe da uklanjanje ministra pravde iz Sudskog savjeta i dalje nailazi na političke otpore.
Na ekonomskom planu, izvještaj identifikuje slabosti budžeta. Srednjoročni budžetski okvir je ocijenjen kao nedovoljno robustan, uz neadekvatnu IT infrastrukturu za planiranje. Nedostatak centralizovanog sistema za obračun zarada podriva kontrolu nad javnom potrošnjom. Fiskalni rizici su trenutno fokusirani samo na državna preduzeća, dok su širi mehanizmi upravljanja tim rizicima i dalje nedovoljno razvijeni.
Crna Gora je do sada primila predfinansiranje od 26,85 miliona eura u maju 2025. godine. Ukupni paket za državu iznosi 383,5 miliona eura, od čega su 110 miliona eura bespovratna sredstva. Ostatak od 273,5 miliona eura čine povoljni krediti. Isplata preostalih tranši zavisiće isključivo od stepena realizacije planiranih reformi u narednim polugodišnjim periodima.
