Industrijska proizvodnja u BiH bilježi negativan trend ili stagnaciju već 14 uzastopnih kvartala prema podacima Evropske komisije. Prema pisanju portala Capital.ba, ovaj sektor koji čini 17 odsto ukupne proizvodnje nastavlja trend opadanja. „To predstavlja pad od 4,2 odsto u odnosu na četvrti kvartal prethodne godine. Ovo je sada 14. kvartal zaredom u kojem nema rasta ili je on negativan“, navodi se u izvještaju koji prenosi ovaj portal.
Uzroci produžene krize i gubitak konkurentnosti
Predsjednik Unije poslodavaca Republike Srpske Zoran Škrebić ističe da su poslodavci na ovakav scenario upozoravali još od 2020. godine. On navodi da se poklopilo više faktora koji su negativno uticali na prerađivačku industriju. Od kovid krize i energetske nestabilnosti do visoke inflacije koja je pogodila cijelu Evropu. Ratna kriza dodatno je usporila lance snabdijevanja i ponovo pokrenula energetsku krizu koja i dalje traje u cijelom regionu.
Škrebić objašnjava da je industrijska proizvodnja samo za godinu dana pala za 9,3 odsto, što je skoro desetina ukupnog obima. On upozorava da rast plata koji nadmašuje produktivnost dovodi do gubitka konkurentnosti na međunarodnom tržištu. Iako je povećanje primanja bilo neophodno zbog teške situacije radnika, Zoran Škrebić smatra da je potrebno podsticati domaće investicije kako bi novac ostao unutar države.
Uticaj njemačke recesije i strukturni problemi
Ekonomista Admir Čavalić ocjenjuje za Nezavisne novine da je pad potražnje iz Njemačke i recesija u toj zemlji ključni spoljni faktor. On naglašava da domaća industrija pati i od nedostatka radne snage i loših ekonomskih politika. Ovi faktori pogoršavaju konkurentsko okruženje i dovode do gašenja djelova teške industrije. Čavalić ističe da je neophodno sprovesti inicijativu za reindustrijalizaciju zemlje.
Realni BDP je u posljednjem kvartalu porastao za 2,1 odsto, što je slabije u odnosu na prethodni period. Glavni pokretači rasta bili su trgovina i javni sektor koji obuhvata administraciju, zdravstvo i obrazovanje. Dok uslužne djelatnosti pokazuju otpornost, industrija ostaje u krizi. Ekonomski izvještaj navodi da su za oporavak bitni bolja saradnja sa lokalnim samoupravama i razvoj novih industrijskih zona uz korišćenje strateških podsticaja.
