Crna Gora privodi kraju 2025. godinu sa ekonomskim parametrima koji potvrđuju otpornost domaćeg tržišta na globalne turbulencije. Ključni pokretač stabilnosti bio je snažan priliv kapitala u strateške sektore, dok su investicije i rast BDP-a 2025 pozicionirali zemlju kao lidera u regionu po stopi ekonomskog napretka. Fokus na nastavak izgradnje auto-puta i diversifikaciju energetskih izvora donio je neophodnu dinamiku, uprkos inflatornim pritiscima koji su pratili rast zarada. Podaci za tekući period ukazuju na to da je održivost modela rasta bila direktno uslovljena efikasnošću realizacije kapitalnog budžeta i rekordnim prihodima iz uslužnih djelatnosti.
Prema preliminarnim podacima Uprave za statistiku i procjenama Centralne banke, Crna Gora je u tekućoj godini ostvarila realni rast BDP-a od 3,5 odsto. Ovaj rezultat je prvenstveno generisan snažnim investicionim ciklusom u infrastrukturu i energetiku, kao i izuzetnim rezultatima turističke privrede koja je činila skoro trećinu ukupne ekonomske aktivnosti zemlje.
Infrastruktura i energetika kao motori razvoja
Građevinski sektor zabilježio je dvocifrene stope rasta, vođen intenziviranjem radova na drugoj dionici auto-puta Bar–Boljare. Investicije u osnovna sredstva porasle su za više od 11 odsto u odnosu na prethodnu godinu, što je stvorilo multiplikativne efekte na povezane grane privrede. Pored saobraćajne mreže, poseban akcenat stavljen je na energetsku tranziciju. Izgradnja novih vjetroparkova i solarnih elektrana, uz ekološku rekonstrukciju Termoelektrane Pljevlja, značajno je ojačala izvozni potencijal zemlje, smanjujući zavisnost od uvoza električne energije u kritičnim periodima.
Zelena agenda postala je centralna tačka privlačenja stranog kapitala. Kroz investicione konferencije održane tokom jeseni, Crna Gora je uspjela da obezbijedi podršku evropskih fondova za projekte pametnog rasta. Ovi projekti nisu samo doprinijeli statističkom rastu BDP-a, već su otvorili put ka dugoročnoj održivosti crnogorska ekonomija. Efikasno povlačenje sredstava iz Plana rasta za Zapadni Balkan omogućilo je ubrzanje reformi u javnoj upravi, što je dodatno poboljšalo investicionu klimu i povjerenje međunarodnih kreditora.
Turistički rekordi i lična potrošnja
Turistička sezona 2025. premašila je sva očekivanja, sa rekordnim brojem noćenja i značajnim povećanjem potrošnje po gostu. Razvoj nautičkog turizma u projektima poput Porto Montenegra i Luštice Bay privukao je platežno sposobniju klijentelu, čime je kompenzovan blagi pad u masovnom turizmu usljed rasta cijena. Prihodi od turizma direktno su se prelili na rast lične potrošnje domaćinstava, koja je ostala ključni stub unutrašnje tražnje. Rast zarada kroz fiskalne reforme dodatno je stimulisao promet u trgovini, iako je to istovremeno vršilo pritisak na stopu inflacije.
Ipak, strukturni izazovi i dalje opterećuju ekonomski ambijent. Spoljnotrgovinski deficit ostaje visok, jer se rastuća domaća potražnja i dalje u velikoj mjeri servisira iz uvoza. Dok investicije i rast BDP-a 2025 pokazuju pozitivne trendove, analitičari upozoravaju na potrebu za snažnijom podrškom prerađivačkoj industriji i poljoprivredi. Balansiranje između podsticanja potrošnje i kontrole inflacije, koja se u drugoj polovini godine stabilizovala na oko 4,6 odsto, ostaje primarni zadatak kreatora ekonomske politike u susret novoj fiskalnoj godini.
Perspektive za naredni period
Sumirajući rezultate na kraju decembra, jasno je da je Crna Gora uspjela da održi zdravu stopu rasta kroz kombinaciju kapitalnih ulaganja i snažne izvozne orijentacije u turizmu. Postizanje realnog rasta od 3,5 odsto u okruženju globalne neizvjesnosti predstavlja uspjeh koji zahtijeva nastavak fiskalne discipline i ubrzanje integracionih procesa. Budući rast će zavisiti od sposobnosti države da završi započete infrastrukturne projekte na vrijeme i dodatno diversifikuje ekonomsku bazu, smanjujući osjetljivost na eksterne šokove koji dolaze sa međunarodnih tržišta.
