Ukupan priliv doznaka iz inostranstva u Crnu Goru tokom 2025. godine dostigao je istorijski maksimum. Prema zvaničnim podacima Centralne banke Crne Gore ukupan priliv od dijaspore iznosio je 849,33 miliona eura. Ovaj iznos predstavlja blagi porast u odnosu na prethodnu godinu kada je evidentirano 843,62 miliona eura. Kontinuirani rast ovih sredstava potvrđuje ključnu ulogu koju iseljenici imaju u održavanju finansijske stabilnosti brojnih domaćinstava širom države.
Struktura i glavni izvori priliva novca
Najveći dio ukupne sume odnosi se na lične transfere fizičkih lica. Ova kategorija obuhvata 416,23 miliona eura ili gotovo polovinu ukupnih sredstava. U okviru ovih transfera uračunata je i procjena novca koji u zemlju stiže neformalnim kanalima. Centralna banka koristi metodologiju razvijenu sa Međunarodnim monetarnim fondom kako bi precizno procijenila gotovinske tokove. Na ovaj način dobija se potpunija slika o stvarnom uticaju dijaspore.
Druga značajna stavka su kompenzacije zaposlenih koje su iznosile 378,05 miliona eura. Ovaj segment obuhvata prihode rezidenata koji rade u inostranstvu kod stranih poslodavaca. Među njima su najbrojniji pomorci i sezonski radnici koji zarađeni novac vraćaju u Crnu Goru. Ostatak od 55,05 miliona eura čine penzije i druga socijalna primanja. Geografska struktura pokazuje da najviše novca stiže iz Italije i Sjedinjenih Američkih Država.
Uticaj na životni standard i ekonomiju
Novac iz inostranstva direktno povećava kupovnu moć stanovništva i podstiče trgovinski sektor. Mnoge porodice koriste ova sredstva za tekuće obaveze i osnovne životne potrebe. To stvara lančani efekat u ekonomiji jer veća potrošnja vodi ka rastu potražnje za uslugama. Stabilni prilivi smanjuju potrebu za dodatnim zaduživanjem kod banaka. Pored toga doznake pomažu u ublažavanju spoljnotrgovinskog deficita države kroz priliv deviznih sredstava.
Učešće doznaka u bruto domaćem proizvodu ostaje na visokom nivou od oko 11 odsto. To Crnu Goru svrstava u red zemalja koje su ekonomski značajno oslonjene na svoju iseljeničku zajednicu. Dok strani direktni investitori često ulažu u nekretnine ili velike projekte novac od dijaspore ide direktno u potrošnju. Ovakva vrsta finansijske podrške je često otpornija na globalne ekonomske krize u poređenju sa drugim oblicima kapitala.
Odliv sredstava i neto rezultat
U istom periodu zabilježen je i rast odliva novca po osnovu doznaka. Strani radnici koji su zaposleni u Crnoj Gori poslali su u svoje matične države ukupno 230,1 milion eura. To je povećanje od 16 odsto u odnosu na godinu ranije. Kada se od ukupnog priliva oduzme ovaj iznos dobijaju se neto doznake od 619,2 miliona eura. Ovaj podatak ukazuje na to da Crna Gora polako postaje i destinacija za radnu snagu iz drugih zemalja.
Podaci za 2025. godinu ukazuju na to da priliv od dijaspore ostaje najstabilniji izvor prihoda za crnogorsku ekonomiju. Iako je godišnji rast bio umjeren dostignuti nivo predstavlja novi rekord. Ova sredstva igraju vitalnu ulogu u socijalnoj zaštiti i održavanju stabilnog nivoa privatne potrošnje. Budući ekonomski trendovi zavisiće od globalne situacije ali i od napora države da efikasnije privuče investicije iz iseljeništva.
