Crna Gora se suočava sa dubokom stambenom krizom koja pogađa desetine hiljada porodica. Novi stambeni kompleksi se neprestano grade u gotovo svim gradovima. Ipak broj građana koji nemaju sopstveni krov nad glavom neprestano raste. Udruženje podstanara Crne Gore ukazuje na apsurdnu situaciju u kojoj država ima ogroman fond praznih stanova dok su kirije postale nepodnošljive. Ovaj društveni problem zahtijeva hitna sistemska rješenja i promjenu dosadašnje politike.
Paradoks domaćeg tržišta nekretnina
Prema podacima koje navode predstavnici podstanara u državi postoji više desetina hiljada praznih stambenih jedinica. Mnogi od tih objekata služe isključivo kao investicioni projekti. Drugi su sekundarni domovi za strane državljane koji u njima borave rijetko. Istovremeno zvanične procjene sugerišu da preko trideset hiljada porodica plaća zakup u privatnom sektoru. Većina tih ugovora nije pravno regulisana. To podstanare ostavlja bez osnovne sigurnosti.
Uticaj na životni standard građana
Udruženje naglašava da Crna Gora decenijama nema adekvatnu strategiju socijalnog stanovanja. Trenutni model stanogradnje pogoduje isključivo investitorima i vlasnicima krupnog kapitala. Cijene zakupa su u posljednjih nekoliko godina porasle više nego dvostruko u pojedinim južnim i centralnim opštinama. To je dovelo do situacije u kojoj prosječna plata više ne može da pokrije osnovne troškove. Porodice su često prinuđene da biraju između krova i hrane.
Neophodnost registra i novih fondova
Aktivisti pozivaju vlasti na hitno uvođenje registra podstanara. Oni traže jaču kontrolu nad tržištem nekretnina. Jedan od prijedloga je formiranje posebnog fonda za socijalno stanovanje. Takav fond bi se mogao finansirati iz poreza na neiskorišćene stanove koji zjape prazni širom države. Taj pristup bi mogao smanjiti pritisak na tržište. On bi omogućio lakši pristup sigurnom domu za najugroženije kategorije stanovništva u budućnosti.
Rješavanje ovog pitanja zahtijeva čvrstu političku volju i koordinaciju više državnih organa. Udruženje podstanara Crne Gore nastavlja da bude glas onih koji su decenijama marginalizovani. Stabilnost svakog modernog društva mjeri se sposobnošću da svojim građanima obezbijedi osnovna ljudska prava. Pravo na dostojanstven dom mora postati apsolutni prioritet svake odgovorne administracije. Samo kroz reforme Crna Gora može postati država socijalne pravde.
