Američke strateške rezerve nafte zabilježile su rekordan pad od 8,6 miliona barela tokom protekle sedmice, što predstavlja najbrži tempo pražnjenja rezervoara od početka vođenja evidencije rane 1980. godine. Prema pisanju portala Biznis.ba, ovaj nagli pad spustio je nacionalne hitne rezerve sirove nafte na najniži nivo zabilježen od oktobra 2024. godine. Trenutna administracija pod vodstvom Donalda Trumpa suočava se sa kritikama zbog brzine kojom se troše resursi namijenjeni za vanredne situacije u trenutku globalne energetske nestabilnosti.
Prethodni negativni rekord zabilježen je u septembru 2022. godine tokom mandata Josepha Bidena, ali najnoviji podaci ukazuju na još snažniji pritisak na američki energetski sektor. Situaciju dodatno usložnjava zatvaranje Hormuškog moreuza, što direktno ugrožava stabilnost snabdijevanja i vrši pritisak na cijene derivata pred samu ljetnu sezonu. Analitičari upozoravaju da bi ovakva dinamika mogla ostaviti tržište bez adekvatnog odgovora na potencijalne nove šokove u narednim mjesecima.
Tržišne reakcije i kretanje cijena nafte
Cijena nafte tipa Brent trenutno se kreće na nivou od 106 dolara po barelu, dok se američka sirova nafta WTI prodaje za približno 101 dolar. Kako navodi Trading Economics, cijene su ostale relativno stabilne nakon snažnog rasta od 7,5 odsto u prethodna tri trgovačka dana. Ovaj rast bio je direktna posljedica tenzija na Bliskom istoku i opšteg smanjenja globalnih zaliha koje prati Međunarodna agencija za energetiku (IEA).
„Brzo praznimo rezervoare. U lošoj smo situaciji pred ljetnu sezonu. Rat bi mogao završiti sutra, a nemamo dovoljno benzina da proširimo tržište”, rekao je direktor energetskih fjučersa Bob Javger za CNN, a prenosi Biznis.ba. On je naglasio da se cijena benzina od 2,50 dolara po galonu vjerovatno neće skoro vratiti na američko tržište, ukazujući na ozbiljne logističke i proizvodne prepreke sa kojima se suočavaju distributeri širom Sjedinjenih Američkih Država.
Globalna oskudica i pad proizvodnje
Podaci Međunarodne agencije za energetiku pokazuju da su globalne zalihe nafte padale tempom od oko četiri miliona barela dnevno tokom marta i aprila. Istovremeno, Saudijska Arabija je obavijestila članice OPEC plus grupe da je njena proizvodnja pala na najniži nivo još od 1990. godine. IEA upozorava da bi tržište moglo ostati ozbiljno nedovoljno snabdjeveno sve do oktobra, čak i u slučaju brzog završetka sukoba na Bliskom istoku.
Komercijalne zalihe sirove nafte u SAD-u pale su za 4,3 miliona barela, što je praktično dvostruko više od onoga što su investitori predviđali. Iako su zalihe derivata porasle za 190 hiljada barela, što je prvo povećanje od marta, to nije bilo dovoljno da umiri tržišne aktere. Rekordan tempo pražnjenja strateških rezervoara ostaje ključni faktor rizika za energetsku stabilnost najveće svjetske ekonomije u 2026. godini.
