Evropski kontinent je tokom tekuće godine dostigao istorijski maksimum u ulaganjima u energetsku tranziciju, investiravši rekordnih 350 milijardi eura u infrastrukturu i čiste izvore energije. Ovakve energetske investicije u Evropi 2025 rezultat su intenziviranja napora za postizanje energetske nezavisnosti i ispunjavanje ambicioznih klimatskih ciljeva iz plana REPowerEU. Dok se godina bliži kraju, podaci pokazuju da je fokus sa same proizvodnje struje počeo naglo da se seli ka modernizaciji prenosnih mreža i skladištenju energije, što je bio ključni izazov u prethodnom periodu.
Dominacija solarne energije i vjetra na tržištu
Najveći dio kapitala u 2025. godini ponovo je usmjeren u fotonaponske sisteme i vjetroparkove, posebno one na moru. Njemačka, Danska i Holandija predvodile su talas investicija u offshore vjetroelektrane, dok je solarna energija zabilježila rekordan rast instaliranih kapaciteta u južnim članicama EU. Investitori su prepoznali stabilnost koju pružaju dugoročni ugovori o otkupu struje (PPA), što je dodatno stimulisalo privatni sektor da se aktivnije uključi u finansiranje velikih infrastrukturnih projekata širom kontinenta.
Mreže i skladištenje kao novi prioriteti
Godinu na izmaku obilježio je strateški zaokret ka rješavanju uskih grla u prenosu energije. Evropska komisija je kroz ciljane fondove podstakla države članice da više od 40% ukupnih energetskih investicija usmjere u pametne mreže i interkonektore. Bez adekvatnog sistema skladištenja u vidu velikih baterijskih postrojenja, višak energije iz obnovljivih izvora ostao bi neiskorišćen. Upravo su baterijski sistemi u 2025. postali najbrže rastući segment energetskog tržišta, privlačeći milijarde eura institucionalnog kapitala.
Zapadni Balkan i uloga Crne Gore
Crna Gora i region Zapadnog Balkana nijesu ostali po strani ovog investicionog zamajca. Zahvaljujući strateškim projektima poput Transbalkanskog koridora, region je počeo da se čvršće integriše u evropsko energetsko tržište. U Crnoj Gori su tokom ove godine finalizovani značajni dogovori o novim solarnim i vjetroelektranama, dok je fokus države ostao na jačanju podmorskog kabla sa Italijom. Ovi projekti pozicioniraju našu zemlju kao važno energetsko čvorište koje doprinosi stabilnosti cijele jugoistočne Evrope.
Održivi zaključak investicione godine
Sumirajući rezultate iz 2025. godine, jasno je da je energetska mapa Evrope trajno izmijenjena. Fokus na diverzifikaciju i održivost više nije samo ekološko pitanje, već temelj ekonomske bezbjednosti i konkurentnosti. Iako visoke kamatne stope i dalje predstavljaju određeni izazov, pad cijena tehnologija za čistu energiju omogućio je da investicioni ciklus ostane snažan. Evropa u 2026. godinu ulazi sa znatno otpornijim sistemom, spremna da nastavi put ka potpunoj dekarbonizaciji do sredine vijeka.
