Elektroprivreda Crne Gore pozicionirala se ispred novog evropskog talasa energetske politike transformišući objekte iz čistih potrošača u aktivne proizvođače energije. Prema pisanju portala energijabalkana.net, Evropa je ušla u fazu u kojoj zgrade prestaju biti samo mjesta potrošnje i postaju integralni dio elektroenergetskog sistema. Ovaj model EPCG energetska tranzicija sprovodi kroz masovnu ugradnju fotonaponskih sistema na krovovima širom države.
Realizacija projekata Solari 3000+/500+ i Solari 5000+ donijela je konkretne rezultate koji potvrđuju opravdanost decentralizovane proizvodnje. Do aprila 2026. godine u Crnoj Gori je registrovano ukupno 9.786 objekata sa instaliranim solarnim kapacitetima. Ukupna snaga ovih mikroelektrana dostigla je 111,7 MWp, što praktično znači da je svaki stoti stanovnik postao nezavisni proizvođač struje.
Ekonomska održivost i uštede za građane
Analiza poslovanja za period od aprila 2024. do marta 2025. godine pokazuje da su prosumeri ostvarili značajne finansijske benefite. Prosječna godišnja ušteda po korisniku iznosila je 788 eura, dok je ukupna dobit za potrošače premašila 4,9 miliona eura. Istovremeno, EPCG je zahvaljujući razlici između tržišne i garantovane cijene ostvarila profit od 3,46 miliona eura što dokazuje stabilnost ovog ekonomskog modela.
Nova evropska Direktiva (EU) 2024/1275 o energetskim svojstvima zgrada sada nameće standarde koje je Crna Gora već počela primjenjivati. Kako navodi prof. dr Nikola Rajaković za Radio-Televiziju Nikšić, država je izgradila model koji Evropa sada tek institucionalno potvrđuje. Ovakav pristup omogućava bržu dekarbonizaciju i smanjuje zavisnost od uvoza energije tokom ljetnjih mjeseci kada je proizvodnja solarnih panela na vrhuncu.
Strateški pravci i energetska nezavisnost
„Politika 'proizvodi gdje trošiš' je po našem mišljenju pobjednik energetske tranzicije”, istakao je Milutin Đukanović, predsjednik Odbora direktora EPCG, na simpozijumu EPCG NET. On je naglasio da krovovi objekata predstavljaju najbrži novi izvor energije u državi. Kompanija je do maja 2026. godine uspjela da konsoliduje sistem i ostvari dobit od 36,47 miliona eura u prvom kvartalu godine.
Dalji razvoj sistema podrazumijeva integraciju baterijskih skladišta snage 500 MWh u saradnji sa partnerom PowerX. Ovi sistemi će omogućiti stabilizaciju mreže i čuvanje viškova energije proizvedene na krovovima domaćinstava. Uz završetak vjetroparka Gvozd i ugradnju osmog agregata u HE Perućica, Crna Gora zaokružuje portfelj koji je čini regionalnim liderom u zelenoj transformaciji.
