Deponija Možura, smještena između Bara i Ulcinja, pokrenula je prvo postrojenje u regionu za proizvodnju električne energije iz deponijskog gasa. Kako navodi portal Vijesti, ovaj ekološki projekat u 2026. godini trebao bi donijeti prihod od oko 609.769 eura od prodaje struje na berzi. Postrojenje je nakon probnog perioda prešlo u redovni rad 25. februara, čime je Crna Gora dobila značajan lokalni izvor energije koji smanjuje emisije štetnih gasova.
Tehnički parametri i proizvodni kapaciteti
Sistem funkcioniše stabilno na maksimalnoj snazi od 1.000 kilovata, koristeći gas koji nastaje razgradnjom otpada umjesto njegovog spaljivanja na baklji. Od početka rada do danas proizvedeno je više od 4,1 gigavat-sat (GWh) struje, uz preko 4.200 radnih sati generatora. Izvršni direktor deponije, Senad Arabelović, potvrdio je da postrojenje radi u skladu sa projektovanim parametrima i tehničkim očekivanjima.
Ukupna vrijednost investicije iznosi 1,68 miliona eura. Veći dio sredstava obezbijedio je slovenački Centar za međunarodnu saradnju i razvoj kroz donaciju od 631.800 eura. Domaći Eko-fond učestvovao je sa 50.000 eura za projektnu dokumentaciju, dok je preostali iznos finansiran direktno iz sopstvenih sredstava preduzeća. Donacija praktično pokriva više od trećine ukupnih troškova izgradnje ovog energetskog objekta.
Lokalni značaj i energetska održivost
Proizvedena energija primarno pokriva sopstvene potrebe sistema Možura, dok se višak plasira u distributivnu mrežu. Procjenjuje se da isporučena količina struje može obezbijediti snabdijevanje za do 400 domaćinstava na godišnjem nivou. Arabelović je pojasnio da je važno pratiti kretanja na berzi, jer cijena energije može pasti i na nulu tokom sunčanih dana zbog velikog uticaja solarnih elektrana u sistemu.
Analize ukazuju da će deponija imati dovoljno gasa za isplativ rad elektrane u periodu od pet do sedam godina nakon što se objekat zvanično zatvori. Dugovječnost eksploatacije zavisiće od sastava otpada i tehničkih uslova na samom terenu. Projekat predstavlja važan iskorak u kontroli deponijskih gasova i pruža konkretnu energetsku vrijednost lokalnoj zajednici kroz održivo upravljanje otpadom.
