Domaćinstva u Crnoj Gori troše 2,9 odsto ukupne energije na hlađenje prostorija, što je veći udio u odnosu na susjednu Hrvatsku i Sloveniju. Prema podacima Eurostata koje prenosi portal Bankar, ovaj trend rasta direktna je posljedica toplijih ljeta i učestalih toplotnih talasa. Potrošnja energije za hlađenje u crnogorskim domovima polako prestaje biti pitanje komfora i postaje značajna stavka u mjesečnim budžetima građana tokom ljetnjih mjeseci.
Regionalna poređenja i evropski trendovi
Crnogorski prosjek od 2,9 odsto nadmašuje hrvatskih 2,1 odsto i slovenačkih 1,5 odsto. Iako su ovi procenti viši nego u dijelu regiona, Crna Gora je i dalje ispod zemalja sa ekstremno toplom klimom. Na Kipru hlađenje odnosi čak 16 odsto energije u domaćinstvima, dok na Malti taj udio iznosi 15 odsto. Na nivou Evropske unije, ukupna potrošnja za ove namjene udvostručena je u periodu od 2018. do 2024. godine.
U apsolutnim iznosima, italijanska, španska i grčka domaćinstva troše najviše energije na rad klima-uređaja. Italija je u 2024. godini zabilježila potrošnju od 26,3 hiljade teradžula. Slijedi Španija sa 14,3 hiljade, dok je u Grčkoj taj broj dostigao 11,9 hiljada teradžula. Ove tri mediteranske zemlje čine okosnicu evropske potrošnje za rashlađivanje prostora.
Struktura potrošnje u Crnoj Gori
Ukupna energetska potrošnja u sektoru domaćinstava u Crnoj Gori tokom 2024. godine iznosila je 12.167,2 teradžula prema podacima Monstata. Na osnovu udjela od 2,9 odsto, procjenjuje se da su građani za hlađenje potrošili oko 353 teradžula. Grijanje prostora i dalje ostaje najveći izdatak sa 41,7 odsto učešća u finalnoj potrošnji, ali se ljetnja kriva opterećenja sistema stalno pomjera naviše.
Ostatak energetske strukture čine kuvanje sa 26,2 odsto, grijanje vode sa 14 odsto i rasvjeta sa električnim uređajima koja učestvuje sa 13,5 odsto. Rast važnosti hlađenja ukazuje na neophodnost boljeg planiranja u energetskom sektoru i ulaganja u izolaciju objekata. Energetski bilansi pokazuju da ljeto postaje podjednako izazovno kao i zimska sezona.
