Dvodnevni Samit u Jerevanu okupio je danas lidere Evropske političke zajednice kako bi definisali strategiju za energetsku otpornost i ekonomsku stabilnost kontinenta. Na skupu učestvuje više od 30 evropskih lidera i premijer Kanade. Među učesnicima je i predsjednik Crne Gore Jakov Milatović. Ovo je prvi put da se samit EPZ-a održava u Jermeniji što potvrđuje njenu sve značajniju ulogu u evropskim procesima.
„Samit između EU i Jermenije fokusiraće se na jačanje bilateralnih odnosa, posebno u oblasti povezanosti u energetici, transportu i digitalnom sektoru", kazao je predsjednik Evropskog savjeta Antonio Kosta. Lideri analiziraju napredak u obezbjeđivanju mira i prosperiteta na Južnom Kavkazu. Razgovori obuhvataju i aktuelne globalne izazove poput dešavanja na Bliskom istoku i u Ukrajini.
Energetska zavisnost i cijene energenata
Jermenija trenutno kupuje ruski gas po povlašćenoj cijeni od 177,50 dolara za 1.000 kubnih metara. Sa druge strane cijena u ostatku Evrope iznosi oko 600 dolara. To znači da evropske države plaćaju gas gotovo tri i po puta skuplje nego Jermenija. Ovakva razlika naglašava kritičnu potrebu za diverzifikacijom izvora snabdijevanja kako bi se osigurala energetska sigurnost.
Tržište nafte bilježi nove potrese dok lideri zasjedaju u Jerevanu. Barel američke nafte (WTI) pojeftinio je na 101,65 dolara dok je Brent pao na 108,10 dolara. Napetosti u Hormuškom moreuzu i najava operacije „Projekt Sloboda" direktno utiču na stabilnost cijena. Stotine tankera ostaju blokirane u Zaljevu zbog popunjenih skladišnih kapaciteta.
Odluke OPEC bloka i globalna stabilnost
Grupa OPEC+ planira da poveća proizvodnju u junu za 188.000 barela dnevno. Ova odluka dolazi nakon povlačenja Ujedinjenih Arapskih Emirata iz kartela. UAE se pozicionira za period nakon potencijalnog sporazuma SAD i Irana o deblokadi ključnih prolaza. Ovi potezi direktno oblikuju energetsku mapu o kojoj raspravljaju šefovi država u Jermeniji.
Pored energetike lideri prate i trgovinske tenzije između SAD i EU. Najava tarifa od 25 posto na uvoz automobila prijeti njemačkoj ekonomiji recesijom. Dok lideri u Jerevanu traže zajednički jezik unutrašnja stabilnost Evrope zavisi od balansa između sigurnosnih potreba i ekonomskih pritisaka inflacije. Prosječna plata u Crnoj Gori od 1.027 eura već se suočava sa smanjenom kupovnom moći.
