Crna Gora ove godine ulazi u najintenzivniji ciklus energetske transformacije do sada. Ministarstvo energetike i Eko-fond pokrenuli su sveobuhvatan program podrške koji za cilj ima dekarbonizaciju stambenog sektora i direktno smanjenje računa za struju. Fokus je na prelasku sa fosilnih goriva na obnovljive izvore, uz značajnu finansijsku pomoć građanima koji se odluče za modernizaciju svojih objekata i primjenu ekološki prihvatljivih rješenja.
Kroz aktuelne subvencije za energetsku efikasnost 2026 građanima je omogućeno da ostvare povraćaj od 50 do 60 odsto investicije, uz maksimalan iznos od 10.000 eura po domaćinstvu. Ova bespovratna sredstva namijenjena su za ugradnju toplotnih pumpi, termoizolaciju fasada i zamjenu stolarije.
Programom su obuhvaćene ključne mjere koje direktno utiču na energetski razred objekta. Osim fasadne izolacije i energetski efikasne bravarije, poseban akcenat stavljen je na savremene sisteme grijanja i hlađenja. Subvencije pokrivaju nabavku i montažu visokoefikasnih toplotnih pumpi, čime se drastično smanjuje potrošnja električne energije u zimskim mjesecima, dok se istovremeno podiže komfor stanovanja u privatnim kućama i stanovima.
Uporedo sa mjerama izolacije, Elektroprivreda Crne Gore (EPCG) nastavlja sa ekspanzijom projekta „Solari 5000+“. Ovaj segment omogućava ugradnju fotonaponskih sistema na krovovima, čime domaćinstva postaju aktivni proizvođači energije. Uz subvenciju Eko-fonda, korisnici dobijaju priliku da kroz povoljne modele otplate postanu energetski nezavisni, dok se višak proizvedene struje predaje u mrežu, dodatno umanjujući mjesečne obaveze.
Novitet u ovogodišnjem procesu prijave je potpuna digitalizacija putem integrisane platforme Eko-fonda. Građani zahtjeve podnose elektronski, što značajno ubrzava obradu i eliminiše ranije administrativne barijere. Osnovni preduslov za apliciranje ostaje legalnost objekta, uz priloženi list nepokretnosti. S obzirom na to da se sredstva dodjeljuju po redoslijedu pristizanja validnih prijava, preporučuje se blagovremena priprema tehničke dokumentacije.
Posebna pažnja posvećena je ravnomjernom regionalnom razvoju, sa akcentom na sjeverne opštine i ekološki ugrožena područja poput Pljevalja. U ovim regijama, procenti podrške mogu dosezati i do 70 odsto za određene kategorije, kako bi se podstaklo rješavanje problema aerozagađenja uzrokovanog ložištima na čvrsta goriva. Ovakva strategija omogućava najugroženijim domaćinstvima da uz minimalna sopstvena ulaganja pređu na čiste tehnologije.
Dugoročni benefiti energetske obnove prevazilaze trenutne uštede. Poboljšana energetska efikasnost direktno povećava tržišnu vrijednost nekretnine i produžava vijek trajanja objekta. U trenutku kada cijene energenata na globalnom tržištu ostaju nepredvidive, ulaganje u izolaciju i sopstvenu proizvodnju energije predstavlja najsigurniju ekonomsku odluku za svako domaćinstvo, osiguravajući održivu budućnost i niže troškove života.
