Uslužni sektor eurozone zabilježio je pad od 0,3 odsto u februaru, dok su ekonomije istočne i centralne Evrope preuzele ulogu glavnih pokretača ekonomskog rasta. Prema izvještaju koji prenosi portal Bankar, novi podaci Eurostata otkrivaju sve izraženiju podjelu između zapada i istoka kontinenta. Dok najveće ekonomije gube zamah, države poput Litvanije i Rumunije bilježe značajne stope rasta u proizvodnji usluga.
Pad je zabilježen i na nivou cijele Evropske unije, što ukazuje na širu stagnaciju tradicionalnih ekonomskih centara. Razvijene države poput Grčke bilježe oštar mjesečni pad od 5,1 odsto. Belgija i Italija takođe su u minusu, sa padovima od 2,4 odsto odnosno 2,2 odsto. Njemačka i Francuska već mjesecima pokazuju znake slabe industrijske potražnje i niske potrošnje.
Divergencija između istoka i zapada
Nasuprot zapadnim trendovima, Litvanija je u februaru ostvarila najveći mjesečni rast od 3,4 odsto. Slijede je Latvija sa 2,5 odsto i Rumunija sa 2,1 odsto. Slovenija takođe bilježi pozitivan trend od 1,1 odsto rasta. Ovi podaci sugerišu da se centar uslužnih aktivnosti polako pomjera ka novijim članicama Unije.
Godišnja statistika još jasnije oslikava ovu promjenu. U Litvaniji je uslužni sektor porastao za čak 9,8 odsto u odnosu na isti period prošle godine, što je praktično svaki deseti euro više u prometu. Rumunija prati ovaj trend sa rastom od 6,3 odsto, dok je Poljska ojačala za 5,2 odsto. Poljska se pritom pozicionirala kao ključni evropski centar za logistiku i tehnološki outsourcing.
Rizici za turističku tražnju na Balkanu
Posebnu pažnju privlači pad u sektorima koji direktno utiču na Balkan. Sektor informacija i komunikacija oslabio je za 1,5 odsto, dok su usluge smještaja i ishrane pale za 0,9 odsto. Ovo bi mogao biti rani signal slabljenja evropske potrošnje, što je kritično za zemlje poput Crne Gore, Hrvatske i Albanije zbog njihove zavisnosti od turizma.
Ekonomije poput Srbije i Sjeverne Makedonije takođe prate ove promjene zbog izvoza IT usluga. Mađarska i Bugarska trenutno profitiraju od profesionalnih i tehničkih usluga. Ipak, male i otvorene ekonomije ostaju osjetljive na svako ozbiljnije usporavanje tražnje iz razvijenog jezgra Evropske unije.
