Vlada Crne Gore je kroz Četvrti polugodišnji izvještaj o realizaciji reformska agenda Crne Gore prijavila ispunjenje 34 reformska koraka, što otvara put za povlačenje približno 97,3 miliona eura iz fondova Evropske unije. Dokument, koji je pripremilo Ministarstvo evropskih poslova, obuhvata ukupno 41 obavezu. Prema pisanju portala Investitor.me, crnogorske institucije procjenjuju da je sedam koraka ostalo djelimično ispunjeno. Konačnu riječ o priznavanju ovih rezultata daće Evropska komisija.
Dinamika ispunjavanja obaveza
Od deset zadataka čiji je rok istekao 30. juna 2026. godine, devet je u potpunosti završeno. Izvještaj uključuje i 25 koraka prenesenih iz prethodnih perioda, od kojih su svi rokovi iz februara i juna prošle godine sada zatvoreni. Među obavezama koje su trebale biti gotove do kraja 2025. godine, njih 12 je završeno. Prema samoprocjeni institucija, šest zadataka iz tog perioda i dalje se vodi kao djelimično realizovano.
Izazovi u digitalizaciji i vladavini prava
Glavni izazov ostaje elektronska registracija privrednih subjekata. Iako je razvijen modul za registraciju i plaćanje dažbina, sistem još nije u produkciji zbog usaglašavanja bankarskih provizija. Ovo direktno utiče na brzinu osnivanja kompanija, što je ključno za poslovnu zajednicu. Uz to, Agencija za sajber bezbjednost zahtijeva dodatno zapošljavanje kako bi ispunila nadležnosti iz NIS2 regulative i osigurala kontinuiran rad.
Djelimično su ispunjeni i koraci u oblasti vladavine prava i zaštite temeljnih prava. To uključuje bazu podataka o porodičnom nasilju i uspostavljanje kriznih centara prema Istanbulska konvenciji. Nije u potpunosti ispunjen ni zahtjev da svi pritvorenici imaju pristup strukturiranim aktivnostima izvan ćelija. Za ova dva koraka u oblasti pravosuđa vezana je potencijalna podrška od ukupno sedam miliona eura.
Tehnički i infrastrukturni rezultati
Kao potpuno ispunjene Vlada je označila reforme u državnim kompanijama, elektronske tovarne listove i povezivanje tržišta električne energije. Ispunjen je i cilj da 17 odsto škola ima EdTech Hub, što je praktično svaka šesta ustanova u državi. Među prijavljenim rezultatima su i elektronski katastar, suzbijanje neformalne ekonomije i usklađivanje sa evropskim pravilima o digitalnom identitetu i kvalitetu vazduha.
Izvještaj konstatuje da realizacija reformi koje zahtijevaju javne konsultacije i procjene uticaja i dalje predstavlja izazov. Prema navodima iz dokumenta koji prenosi Investitor.me, stvarni rezultat zavisiće od kontrole Evropske komisije. Ključni test za državu neće biti samo broj usvojenih akata, već stvarna funkcionalnost digitalnih usluga, regulatornih tijela i sistema zaštite građana u svakodnevnoj praksi.
Finansijski okvir i raspodjela sredstava
Ukupna vrijednost reformi u izvještaju iznosi 117.017.872 eura. Od toga, na potpuno ispunjene korake otpada 97.321.795 eura. Isplate će biti umanjene za sedam odsto zbog predfinansiranja iz maja 2025. godine. EU je kroz Instrument za reforme i rast do 2027. godine opredijelila 383,5 miliona eura. Prethodno je, na osnovu trećeg izvještaja, državi priznato 20 koraka vrijednih 44,2 miliona eura.
