Evropska centralna banka povećala je referentnu kamatnu stopu na 2,25 odsto sa dosadašnjih 2 odsto reagujući na ekonomske pritiske uzrokovane ratom u Iranu. Prema pisanju portala Biznis.ba, koji se poziva na izvještaje agencije AP i BHRT-a, Savjet ECB-a je donio ovu odluku nakon što je kamata mirovala punih godinu dana. Glavni pokretač promjene je naglo poskupljenje nafte koje direktno podstiče globalnu inflaciju i povećava troškove proizvodnje u svim sektorima.
Cijena međunarodne brent nafte porasla je sa 73 na 93 dolara po barelu zbog prekida toka sirovina kroz Ormuski moreuz. Kroz ovaj prolaz u normalnim okolnostima prolazi petina svjetske nafte i njenih prerađevina. Ovakav razvoj događaja podigao je inflaciju u 21 državi evrozone na 3,2 odsto tokom maja. To je značajno iznad cilja od dva procenta koji je postavila centralna banka u Frankfurtu.
Sudska odluka o dugu Montenegro Airlinesa
Dok se evropska tržišta suočavaju sa promjenama stopa, Privredni sud Crne Gore donio je presudu kojom Montenegro Airlines u stečaju mora vratiti državi 65,2 miliona eura. Kako prenose Vijesti, ovaj iznos se odnosi na nezakonitu državnu pomoć koju je kompanija primala od 2013. do 2020. godine. Pored osnovnog duga sud je naložio i isplatu kamate u iznosu od 5,4 miliona eura.
Sud je odbio dio zahtjeva države za povraćaj dodatnih 28,1 milion eura jer za te uplate nije precizirana svrha niti je Agencija za zaštitu konkurencije tražila restituciju. Kompanija je bankrotirala u aprilu 2021. godine nakon što je uprava obustavila letove uz obrazloženje da ne mogu funkcionisati bez kontinuirane pomoći. Nova nacionalna kompanija ToMontenegro od 2023. godine posluje sa pozitivnim rezultatom.
Tržište rada i investicioni trendovi u EU
Stopa nezaposlenosti u Evropskoj uniji dostigla je 6 odsto u 2025. godini što predstavlja blagi rast u odnosu na prethodnu godinu. Eurostat izvještava da su najniže stope zabilježene u Češkoj i Poljskoj dok Španija prednjači sa 10,5 odsto nezaposlenih. Poseban izazov ostaje stopa nezaposlenosti među osobama sa niskim nivoom obrazovanja koja iznosi 10,5 procenata naspram samo 3,6 odsto kod visokoobrazovanih građana.
Na globalnom finansijskom planu investitori analiziraju predstojeći IPO kompanije SpaceX čija se tržišna vrijednost procjenjuje na 1,75 biliona dolara. Prema analizi Bloomberg Adrije dionice bi mogle početi trgovanje po cijeni od 135 dolara. Fokus investitora je na segmentima Starlink i AI uslugama koje kompanija pruža gigantima poput Alphabeta čime generiše preko dvije milijarde dolara prihoda mjesečno.
Rekordna predviđanja za sportsko klađenje
Finansijska industrija prati i pripreme za Svjetsko prvenstvo u fudbalu gdje se očekuje istorijski rekord u uplatama. Kuća Macquarie procjenjuje da će biti uplaćeno više od 50 milijardi dolara sportskih opklada što je rast od 43 odsto. Glavni uzroci su novi format takmičenja sa više od 100 utakmica i širenje legalnog tržišta u Sjedinjenim Američkim Državama gdje sada 65 odsto stanovnika ima pristup kladionicama.
