Bezbjednosna situacija u Hormuškom moreuzu dostigla je kritičnu tačku nakon serije iranskih napada na komercijalne brodove. Od 6. jula napadnuto je najmanje devet plovila što je primoralo brodarske kompanije da proglase najgori scenario za tranzit nafte. Prema pisanju SEEbiz i brifingu za Lloyd’s List Intelligence situaciju karakteriše pokušaj Teherana da silom preusmjeri saobraćaj u svoje teritorijalne vode.
Izvršni direktor kompanije za pomorske rizike Marisks Dimitris Manijatis naveo je da su posade brodova trenutno zabrinutije nego ikada ranije. On je za Lloyd’s List Intelligence istakao da niko nije spreman da preduzme odlučne korake dok strah određuje donošenje odluka u kompanijama. Zabilježen je drastičan pad obima tranzita kroz ovaj strateški važan prolaz koji povezuje proizvođače nafte sa svjetskim tržištem.
Napadi na supertankere i ljudske žrtve
Prema podacima Međunarodne pomorske organizacije u napadima su korišćeni savremeni projektili. Jedan pomorac indijske nacionalnosti poginuo je u napadu na tanker za sirovu naftu Al Bahyah kod omanske obale prošlog utorka. Istog dana jedanaest članova posade povrijeđeno je u napadu na supertanker Mombasa B uključujući državljane Indije i dvoje Ukrajinaca.
Glavni bezbjednosni zvaničnik udruženja BIMCO Jakob Larsen potvrdio je da su u iranskim napadima korišćene protivbrodske rakete. On je upozorio da tradicionalna ruta kroz sredinu moreuza ostaje previše opasna. Glavna prijetnja su podmorske mine koje su izuzetno moćno oružje jer eksplodiraju direktno ispod trupa broda što praktično onemogućava bezbjednu plovidbu bez vojnog obezbjeđenja.
Vojna intervencija i kolaps saobraćaja
Centralna komanda SAD saopštila je da je onesposobila prazan tanker Belma pod zastavom Kurasaoa. Američki avioni ispalili su rakete Hellfire u dimnjak broda nakon što je ignorisao upozorenja dok se kretao prema iranskom ostrvu Harg. Predsjednik Donald Tramp izjavio je za Fox News da je moreuz otvoren za sve osim za iranske brodove kojima je prolaz strogo zabranjen u oba smjera.
Podaci kompanije Kpler pokazuju da je broj brodova u tranzitu pao na rekordno nizak nivo. U četvrtak je kroz moreuz prošlo svega osam brodova što je pad sa petnaest plovila dan ranije. Prije eskalacije sukoba krajem februara ovim putem je dnevno prolazilo više od 100 brodova a trenutno se skoro 70 tankera kreće sa isključenim transponderima radi izbjegavanja napada.
Na svjetskim tržištima cijene nafte reaguju na nestabilnost u Hormuškom moreuzu koji ostaje blokiran. Američka sirova nafta WTI trguje se iznad 81 dolara po barelu dok je međunarodna referentna nafta Brent premašila 86 dolara. Iran i jemenski Huti dodatno prijete zatvaranjem saobraćaja u Crvenom moru što bi moglo potpuno prekinuti ključne rute za izvoz energenata.
