Vlasnici bespravnih objekata u bjelopoljskoj opštini ušli su u ključnu fazu rješavanja statusa svoje imovine prema novom zakonskom okviru. Osnovna cijena legalizacije po kvadratu u Bijelom Polju trenutno iznosi od 11,20 do 61,04 eura, zavisno od zone u kojoj se objekat nalazi. Ova naknada za komunalno opremanje predstavlja polaznu tačku za obračun ukupnih troškova koji uključuju i urbanu sanaciju. Opšti pregled naknada za sve opštine dostupan je u vodiču za legalizaciju objekata u Crnoj Gori.
Podjela po zonama ostaje primarni faktor koji određuje visinu troškova. Najskuplja je prva zona sa cijenom od 61,04 eura po metru kvadratnom, dok se u drugoj zoni plaća 50,87 eura. Treća zona košta 40,69 eura, četvrta 30,52 eura, a peta 20,35 eura. Za najudaljenija naselja i ruralna područja u šestoj zoni predviđena je najniža stopa od 11,20 eura po kvadratu, što značajno olakšava proces vlasnicima u vangradskim sredinama.
Pored osnovne cijene, vlasnici su dužni da plate i naknadu za urbanu sanaciju. Za objekte osnovnog stanovanja, ovo uvećanje iznosi 2,5 odsto na osnovnu cijenu ukoliko se plaća jednokratno, dok se za ostale objekte taj procenat penje na 5 odsto. Novi propisi iz 2025. godine, koji su u punoj primjeni početkom ove godine, donijeli su strože kriterijume za objekte koji nisu evidentirani na satelitskom snimku, čime se proces praktično zaključava. Stanje objekta na snimku možete provjeriti putem Ortofoto 2025 portala, a status parcele putem katastra Crne Gore.
Najznačajnija novina za građane Bijelog Polja je produženi rok otplate. Za objekte namijenjene osnovnom stanovanju, naknada se može otplaćivati u čak 360 mjesečnih rata, odnosno na period do 30 godina. Ostali objekti imaju mogućnost otplate na 120 rata. Ovakva dinamika osmišljena je da smanji pritisak na kućni budžet, s obzirom na to da su ukupni troškovi, kada se dodaju geodetski elaborati i projekti, često previsoki za jednokratnu uplatu. Za poređenje, cijena legalizacije u Nikšiću i cijena legalizacije u Podgorici nude slične modele otplate ali sa drugačijim zonskim iznosima.
Posebne olakšice važe za socijalno ugrožene kategorije. Samohrani roditelji, osobe sa invaliditetom i porodice sa djecom sa smetnjama u razvoju mogu ostvariti umanjenje naknade do 90 odsto, dok se za objekte osnovnog stanovanja pod određenim uslovima odobrava popust do 50 odsto. Ipak, ovi popusti se ne mogu sabirati, pa vlasnici moraju pažljivo odabrati najpovoljniji model umanjenja prije podnošenja konačnog zahtjeva opštinskim organima.
Proces legalizacije sada nadzire novoformirana državna Uprava, a rokovi za podnošenje dokumentacije su striktni. Vlasnici koji propuste aktuelni prozor za prijavu rizikuju visoke kazne koje se kreću i do nekoliko desetina hiljada eura, kao i prinudno uklanjanje objekata. Važno je napomenuti da je rok za legalizaciju bespravnih objekata produžen, što vlasniciima daje dodatno vrijeme za pripremu. Savjetuje se angažovanje licenciranih geodetskih firmi radi precizne izrade elaborata, jer je to osnovni preduslov za ulazak u proceduru obračuna po zvaničnom cjenovniku.
