Legalizacija bespravnih objekata u Crnoj Gori i početkom 2026. godine ostaje jedan od najvećih administrativnih i finansijskih tereta za građane. Ukupni troškovi rješavanja statusa objekta nisu jedinstveni, već predstavljaju zbir tehničke dokumentacije i naknade za komunalno opremanje. Za prosječnu kuću od 100 kvadratnih metara, vlasnici moraju izdvojiti između 3.500 i 18.000 eura, u zavisnosti od opštine, zone stanovanja i statusa samog objekta. Detaljan obračun za tipičnu porodičnu kuću dostupan je u tekstu o cijeni legalizacije kuće od 100 kvadrata.
Prvi korak u procesu je izrada elaborata premjera izvedenog stanja koji radi licencirana geodetska organizacija. Cijena ove usluge na tržištu varira, ali se najčešće kreće od 2 do 5 eura po kvadratnom metru. Ovaj dokument je ključan jer se njime precizno utvrđuje površina i položaj objekta na parceli, što je osnova za dalji obračun svih taksi i kasniji upis u katastar nepokretnosti Crne Gore. Stanje objekta na terenu možete unaprijed provjeriti putem Ortofoto 2025 portala.
Komunalije kao najveći dio troškova
Naknada za komunalno opremanje zemljišta, popularno nazvana komunalije, predstavlja najveći pojedinačni izdatak. Cijene po kvadratu drastično se razlikuju među crnogorskim opštinama. Dok su u nerazvijenim sjevernim opštinama one simbolične, u Podgorici i primorskim gradovima poput Budve ili Kotora dostižu visoke iznose. U prvoj zoni glavnog grada, naknada iznosi oko 140 eura po kvadratu — više o tome u tekstu o cijeni legalizacije u Podgorici.
Pregled cijena legalizacije po opštinama
| Opština | Cijena od (€/m²) | Cijena do (€/m²) |
|---|---|---|
| Podgorica | 48,62 | 141,56 |
| Bar | 48,00 | 126,00 |
| Herceg Novi | 30,00 | 150,00 |
| Nikšić | 6,00 | 48,00 |
| Bijelo Polje | 11,20 | 61,04 |
| Budva | 42,00 | 141,00 |
| Kotor | 42,00 | 150,00 |
| Tivat | 42,00 | 147,00 |
| Ulcinj | 42,00 | 150,00 |
| Berane | 10,00 | 48,00 |
| Cetinje | 15,00 | 80,00 |
| Pljevlja | 8,00 | 48,00 |
| Rožaje | 5,00 | 30,00 |
| Kolašin | 5,00 | 30,00 |
| Žabljak | 20,00 | 110,00 |
| Danilovgrad | 10,00 | 30,00 |
Važno je naglasiti da država nudi značajne olakšice za vlasnike kojima je bespravni objekat osnovno rješenje stambenog pitanja. U tim slučajevima, obračunata naknada može biti umanjena za 50 do 80 odsto. Zakon dozvoljava otplatu duga na rate, što u praksi znači da se komunalije za primarno stanovanje mogu otplaćivati i do 20 godina, odnosno 240 mjesečnih rata, čime se značajno smanjuje trenutni pritisak na kućni budžet.
Dodatne naknade i kazneni poeni
Osim osnovnih troškova, vlasnici koji nisu ušli u proces legalizacije plaćaju godišnju naknadu za korišćenje prostora, koja se tretira kao kazneni namet. Ova naknada se obračunava na osnovu prosječne cijene građenja i može iznositi od 0,5% do 2% vrijednosti objekta godišnje. Tek po podnošenju zahtjeva i započinjanju procedure, ovi troškovi se obustavljaju, što je jasan motiv da se postupak završi uprkos visokim početnim cijenama dokumentacije
